1. Балагызны карыныгызда чакта ук яратыгыз һәм саклагыз.
2. Еш авыруныгадәти һәм котылгысыз нәрсә дип кабул итмәгез.
3. Үзлегегездәндәваланубеләнмавыкмагыз.
4. Нәтиҗәләрбеләнтүгел, ә анытудыргансәбәпләргәкаршыкөрәшегез.
5. Балаларкүзалдындатәмәкетартмагыз,спиртлы эчемлекләр эчмәгез.
6. Бүлмәләрнеешракҗилләтегез.
7. Баланы салкынчаһавагаияләштерегез. Салкынһаватәэсирендәкантамырларыныңэшчәнлегеяхшыра. Аларсалкынгаҗиңелрәккүнегәләр.
8. Бергәләп зарядка ясагыз.
9. Ашагач, туалеттансоңкулларныюарга, киемнеалыштырыргаөйрәтегез.
10. 3, 7, 13 яшьләрдәбалаларның стресс чорларыбула. Бувакыттааларешракавырыйлар. Әгәрсезаларныаңлап, психологикярдәмкүрсәтсәгез, ике як өчендәҗиңелрәкбулыр.
Игътибаргаалыгыз:
Көнбатыш стандарты буенчабалаларныңелгадүрттапкыравыруыгадәтибулыпсанала. Бездәешавыручыбалалар 30%. Көнбатышилләрендәул 0,3 – 0,5 кынатәшкилитә.
Иртәнге аш турында
Хөрмәтле әти-әниләр! Балаларыгыз иртәнге ашны ашыйлармы һәм дөрес тукланалармы?
Беребезгә дә сер түгел, кайбер балалар иртәнге ашка 1 чынаяк чәй генә эчәләр. Без балаларыбызны иртән, кичен тиешенчә тукланырга күнектерергә тиеш.
Яшь буынның сәламәт булып үсүендә, дөрес туклану зур роль уйный. Туклану –сәламәт яшәү рәвешенең бер шарты ул. Яшь үзгәрүгә карамастан, укучының көндәлек режимында туклану тәртибе үзгәрергә тиеш түгел. Бала көнгә 4 -5 тапкыр 3-4 сәгать аралыгында ашарга тиеш. Организмны кирәкле азык-төлек белән тәэмин итү өчен туклану төрле булырга тиеш.
Иртәнге аш-организмны тукландыру өчен көннең иң төп өлеше.Әгәр дә иртәнге аштан сез тиешле калория һәм тукландыргыч матдәләр алмыйсыз икән, сез ярты көн йоклап йөрисез дигән сүз. Иртәнге ашта укучы көнлек тиешле калориянең яртысын алырга тиеш. Юкка гына бит: “Иртәнге ашны үзең аша, төшке ашны иптәшең белән бүлеш, ә кичкесен дошманыңа бир дип” әйтмиләр.
1. Чынлыкта исә иртәнге аш бөртеклеләрдән – (энергия бирүчеләр), җиләк-җимешләрдән – (витаминнар), сөт продуктларыннан (аксым һәм файдалы матдәләр) торырга тиеш.
2. Ботка – балалар өчен иң кулай ризык: тәмле дә, файдалы да, җиңел дә, туклыклы да. Тик ашыйбызмы соң без аны? Бик сирәк.
3. Сөттә пешкән дөге боткасы балалар өчен иң файдалы ризык булып санала. Шулайуксөттәпешкән геркулес, манный ярмасыда организм өчен иң кулай ризык булып санала.
4. Сөтпродуктларыкешеорганизмынтулыкыйммәтлеаксым, кальций, фосфор, калий, А, Д ,В2 витаминнарыбеләнбаеталар. Аларшулайукфайдалымикроорганизмнарга да бай.
Сөт продуктлары организмның үсүе, сөякләрнең һәм тешләрнең ныгуы өчен бик кирәк. Алар тән тиресенең, тырнакларның һәм чәчнең чисталыгын тәэмин итәләр, эчәклек эшәнлеген җайга салалар, башка төр азык-төлекнең үзләштерелүенә уңай йогынты ясыйлар. Сөтпродуктларыҗитәрлекбулмаганочрактакешеорганизмында кальций җитешмибашлый. Ә буисәбалаларның – рахит, үсмерләрнеңһәмөлкәннәрнең остеопороз беләнавыруынакитерә, сөякләреңныклыгынкакшата.
Сөттә 200 төрле файдалы матдә бар. Анычибәрлек эликсиры дипатаулары да юкка түгел.
Берничә киңәш :
1. Алманы сөттә пешереп, иләк аша үткәрергә, суынгач биткә сөртергә. 20 минуттан битне җылы су белән юарга. Бит тиресе яшәреп китәр.
2. Күз кабаклары шешенгәндә: сөткә манылган мамык кисәген 10 минутка күзләргә куеп тор.Ирен кырыйлары ярылса, иреннәр яргаланса да сөт эчәргә, сыр ашарга кирәк. Караңгыданачаркүрсәгездә, сөт, сыр ашауярдәмгәкилер.