#НАШАИСТОРИЯБезнеңтарих - Вятка аша күпер төзү

2020 елның 6 июле, дүшәмбе

#НАШАИСТОРИЯБезнеңтарих - Вятка аша күпер төзү

Хөрмәтле укучыларыбыз, ТАССРның 100 еллыгын бәйрәм итү кысаларында без "Безнең тарих" дигән яңа рубрика ачабыз, анда районыбыз тарихыннан кыска һәм күренекле фактлар белән уртаклашачакбыз.

Сезнең алдыгызда Нократ аша күпер төзү масштабларын күрсәтә торган фотография. Ул 1973 елда башланган. 3 елдан объект төзелеп беткән, әмма файдалануга тапшырылмаган.

Бу хакта "Вести КАМАЗА" менә нәрсә яза:

1976 елның июлендә 640 метр озынлыктагы күпер буйлап үтәргә мөмкин иде, ләкин күпер әзер түгел иде. Күпер өслеге тигезләнмәгән, гидроизоляция ясалмаган, асфальт түшәлмәгән иде. Җәяүлеләр өчен тротуар юк. 1976 елның 28 декабрендә «Советская Татария» газетасы 1976 елның октябрендә Бөек Октябрь бәйрәмен бәйрәм итү алдыннан эшче комиссия күперне кабул итте, дип яза. Аңа авыр йөктөялгән самосваллар һәм скреперлар колоннасын беркетәләр һәм бөгелешне үлчиләр. Проектта каралган 11 гә каршы 8 сантиметр килеп чыга. Күпер эксплуатациягә кабул ителми.

1976 елның декабре җитә. 1976 елның декабрендә Биктимир Гыйззәтулла улы Морясов үзенең 2011 елда Казанда нәшер ителгән «Чаллы – минем язмыш» китабында 190-191 битләрендә искә төшерә:«... «КАМАЗ» ның беренче чиратын тапшыру алдыннан күптәннән Нократ аша күпер белән ассоциацияләнә ... 1976 елның 27 декабрендә Яр Чаллыга КПССның үк бүлеге мөдире урынбасары А.и. Вольский килде, һәм 4 сәгатьтә Беляевтән тар даирә кешеләрне җыйды. Анда, җирле җитәкчеләрдән тыш, партия өлкә комитеты вәкилләре һәм Министрлар Советы Рәисенең беренче урынбасары  катнашты. Бер-бер артлы эшче комиссиянең беренче чиратны кабул итү турындагы актына кул куелды, һәм бу тарихи вакыйгага уңаеннан үтәлергә тиешле барлык позицияләр буенча да узарга булдык.Эшләтеп җибәрү комплексына Нократ елгасы аша Казан ягына таба юл аша салынган күпер дә кертелгән.Монда да Александр Михайлович Котов торып: - ә күпер юк! Аны исемлектән төшереп калдыру мөмкин түгел бит, ди. Шул чакта ничек булырга соң?Анда нәрсә барлыгын тикшерә башладылар.Күпернекң баганалары гына монтажланган, әмма  керү урыны да, полотноның үзе дә юк икән. Халык элеккечә үк бер ярдан икенчесенә-бозгааркылы йөри"»Хәзер инде 1976 елның 29 декабрендә Нократ аша салынган күпердән башка «КАМАЗ» ның I чиратын имзалауга дәүләт комиссиясе ни рәвешле ризалашуын әйтүе кыен.Югары комиссия камазлыларга күпернең иң кыска вакыт эчендә сафка бастырылачагына ышандыргандыр, мөгаен. Нократ елгасы аша салынган күпер 1976 елда файдалануга тапшырылмаган. Аны ачу тантанасы, мөгаен, 1977 елда булды. 1977 елның 11 гыйнварындагы «Известия» газетасында басылган язма моңа турыдан-туры дәлил булып тора.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International