Тәмәке тартуның зыяны турында күңелсез хакыйкать
Тәмәке тарту-ул җиңел ташларга мөмкин булган зарарсыз шөгыль түгел.
Бу яшерен наркомания. Бүген тәмәке тарта һәм эчә башлаган яшүсмерләрнең өлеше 10 яшькә кадәр артуы билгеләп үтелде.
Күпчелек яшүсмерләр тәмәке тартуның зыяны турында әңгәмәләргә тиешле игътибар бирмиләр, ә юкка гына! Тәмәке тартуны башлап җибәрүче яшьтәге кешеләр арасында иң критик пик булып яшүсмерләр яше (14-17 яшь) тора.
Тәмәке тартуга китергән явызлык шулкадәр зур ки, аның белән көрәш бөтен дөньяда социаль проблеманың әһәмиятенә ия булды. Петр I заманында ук « тәмәке кем тарта, шул эттән начаррак", - дигәннәр.
Тәмәке тартканда кеше организмына 30га якын зарарлы матдә: никотин, угар газы, аммиак, бензилпирен, алколоиды һәм башкалар эләгә.
Иң төп алколоид-никотин, үз табигате буенча ул нейротоксин һәм бик көчле бәйлелек тудыра. Тәмәке төтене составында никотин гамәле бик куркыныч, шул ук вакытта төтене –электрон тәмәке яки гадәти тәмәке рәвешендә сулап алуның әһәмияте юк., организм барысында да агулана.
Электрон тәмәке составына никотин, глицерин, пропиленгликоль, ароматизаторлар, төрле металл кушылмалары керә. Глицерин бактерияләр үрчетү өчен уңайлы мохит булып тора, кан тамырларының торышын начарайта, кан әйләнеше белән проблемалар тудыра, пропиленгликоль - көчле аллерген. Никотин бер үк вакытта тәмәке тартканда көчле агу булып тора, аның билгеләре - күңел болгану, косу, югары кан басымы, баш әйләнеше, салкын тир, һ.б.
Озак, уртача тәмәке тартканда, кеше хроник агулану ала, ул кан тамырларының, бигрәк тә аякларда, кан әйләнеше бозылуын китереп чыгара. Йөрәк-кан тамырлары системасы эшчәнлеге бозыла, сулыш алу системасы - пневмосклерозлар, бронхитлар, үпкәдәге яман шеш, полипалар, үпкәдәге кистлар зарарлана. Бу агудан зыян күрмәгән бер генә орган да юк. Организмга эләккән тәмәке агуы 7 секунд эчендә баш миенә килә: хәтер кими, баш авыртуы, йокысызлык барлыкка килә. 10 ел эчендә тәмәке тартучының сулыш юллары аша 10 литр тәмәке дегеты үтә. Тәмәке тартучыларның җиңел яман шеше тартмаучыларга караганда 20-30 тапкыр ешрак очрый.
Тәмәке төтене тирә-юньдәгеләрнең сәламәтлегенә дә начар тәэсир итә. Аларны «пассив тәмәке тартучылар»дип атыйлар.
Тәмәке агуы үсмернең үсеп килүче организмына бигрәк тә начар тәэсир итә.
Тәмәке тартудан баш тарту мәсьәләсендә иң катлаулы мәсьәләләрнең берсе-психологик авырлыкны җиңү. Бу мәсьәләдә электрон тәмәкегә күчү бөтенләй файдасыз, процесс гади тәмәке тартудан аз аерыла, бу бары бер зарарлы гадәтне башкаларга алыштыру гына.
Шулай итеп, гадәти тәмәке, электрон тәмәке һәм кальян тәмәке тартуның нәтиҗәләре бөтенләй бертөрле: йөрәк һәм кан тамырлары авырулары, онкология, бала тудыру патологиясе, сулыш системасы эшен бозу. Һәркемнең тәмәкегә бәйлелеге, килеп чыккан барлык нәтиҗәләр белән бер үк төрле үсеш ала.
Хәлдән чыгуның бердәнбер юлы-тәмәке тартуның барлык төрләрен кичекмәстән ташларга.