Бөтендөнья Чиста куллар көне турында
Бөтендөнья Чиста куллар көне (Global Handwashing Day) ел саен 15 нче октябрьдә 2008 елдан бирле билгеләп үтелә. Бу датаның идеясе БМО Генераль Ассамблеясенең ЮНИСЕФ балалар фонды һәм Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы белән берлектә барлыкка килгән. Чиста куллар көне үткәрүнең максаты - игътибарны кулларны вакытында һәм дөрес итеп юуга җәлеп итү, чөнки бу йогышлы авырулардан саклануның иң нәтиҗәле чараларының берсе. Кискен эчәк инфекцияләрен, А вируслы гепатитны, респиратор инфекцияләрен кулларны үз вакытында юып, булдырмый калырга мөмкин. Күпләр хастаханәгә нәкъ менә ризык кабул итәр алдыннан кул юарга оныту сәбәпле килеп эләгә.
Соңгы елларда ротавирус, норовирус, астровирус кебек вирус барлыкка китергән кискен эчәк инфекцияләре киң таралды. Аеруча 1 яшьтән алып, 3 яшькә кадәр балалар еш авырый. Инфекция чыганагы - авыручылар яисә вирус йөртүчеләр. Инфекцияләр су, ризык аша яисә контакт-көнкүрештә (ишек тоткалары, телефон трубкалары, душ бүлмәләрендә краннар һ. б.) йога. Гадәттә авыру гастроэнтерит тибында үтә. Ротовирус, норовирус инфекцияләренең үзенчәлеге шунда: алар кыска вакытлы, авыруның клиник билгеләре юк, терелү динамикасы тиз. Әмма терелгәннән соң вирус ике атна дәвамында тизәк белән тышкы мохиткә чыгарга мөмкин.
Ел саен үткәрелә торган Бөтендөнья Чиста куллар көненең төп максаты-кешеләрне гадәтләрне үзгәртүдә катнашуга җәлеп итү, кулларны сабын белән юуның күп санлы авырулар белән нәтиҗәле көрәшергә ярдәм итүен күрсәтү.
Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте яңа коронавирус инфекциясе таралу куркынычын саклау шартларында куллар гигиенасына аерым игътибар бирергә кирәк, дип искәртә. Үз сәламәтлегегезне саклагыз, һәрвакыт кулларыгызны шәхси саклану чараларын кулланганнан соң да, җәмәгать урыннарына, транспортка барганнан соң да юыгыз.
"Кул юу буенча глобаль партнерлык" халыкара оешмасы мәгълүматлары буенча сабын белән юу COVID-19 белән көрәштә төп рольне уйный. Кулны сабын белән юу вирусның тышкы мембранасын җимерә һәм шуның белән аны инактивацияли. Тикшеренү күрсәткәнчә, кулны сабын белән даими юу COVID зарарлану ихтималын киметергә мөмкин-19-36%.
Тикшеренүләр һәм сораштырулар күрсәткәнчә, күп кеше кулны ничек дөрес итеп юарга кирәклеген белми. Ничек кенә абсурд яңгыраса да, кул юуның чыннан да кагыйдәләре бар. Бу процедурадан файда булсын өчен кул юганда түбәндәгеләрне истә тоту шарт:
Кулларны агып торган җылымса су астына куябыз, әйбәтләп юешлибез.
Кулга сабын алабыз һәм уч төпләре ярдәмендә яхшылап күбекләндерәбез.
Аннан соң кулның бөтен җирен дә сабынлап, яхшылап юабыз. Күбек бөтен җиргә дә тияргә тиеш.
Бармак араларын, тырнак астындагы тирене аеруча ныклап юу кирәк.
Кул беләзеге (запястье) турында да онытмаска кирәк.
Кул юу процессы ким дигәндә 20 секунд дәвам итәргә тиеш.
Ахырдан сабынны яхшылап юып төшерәбез.
Һәм кулларны гадәти сөлге яки кәгазь салфетка белән корытабыз.